11 October 2007

Porter #2

ต่อจากตอนก่อน มาดูโมเดลทางการจัดการอื่นๆ ของ Porter

5 forces analysis

5 forces analysis น่าจะเป็นโมเดลที่ดังที่สุดของ Porter ว่าด้วยปัจจัย 5 ประการที่ทำให้บริษัทของเราต้องประสบกับ "การแข่งขัน" (ซึ่งเป็นสิ่งไม่ดีถ้ามองจากมุมของบริษัท เพราะบริษัทจะได้กำไรสูงสุดเมื่อผูกขาดตลาด แต่ในโลกความเป็นจริงมันเป็นไปได้ยาก จึงต้องพร้อมรับการแข่งขันเหล่านี้)
  1. คู่แข่งหน้าใหม่เข้ามาในตลาด - วิธีแก้ก็สร้าง barrier ไว้สูงๆ หน้าใหม่จะได้เข้ามายาก
  2. ลูกค้ารวมตัวกันต่อรอง - ต้องสร้างเกมให้ลูกค้าต้องพึ่งพาเรามากขึ้น
  3. supplier รวมตัวกันต่อรอง - สร้างเกมให้เราพึ่งพา supplier เจ้าใดเจ้าหนึ่งน้อยลง
  4. เกิดผลิตภัณฑ์ใหม่ที่ใช้แทนของเก่าได้ (substitution products) - สร้าง switching cost
  5. การแข่งขันกันเองในอุตสาหกรรม เช่น สงครามราคา - ใช้วิธี differentiate ตัวเอง หรือปรับ price/performance
ภาพจาก wikipedia อีกแล้ว

ถ้าจดเฉพาะตัวทฤษฎีก็คงเหมือนท่องไปสอบ (ตามระบบการศึกษาไทย) เราก็ลองนำหลักของ Porter มาประยุกต์ใช้กันหน่อย ตัวอย่างก็ไม่ต้องคิดไกล เอา Blognone มาวิเคราะห์ซะเลย
  1. คู่แข่งหน้าใหม่ - โดยธรรมชาติของธุรกิจแล้ว เว็บข่าวแบบ Blognone มี Entry cost ค่อนข้างสูงเป็นทุน คือไม่ต้องใช้เงินเยอะก็จริงแต่ใช้ความเชี่ยวชาญ+อุตสาหะเยอะ ซึ่งตอนเราเข้ามาตลาดยังว่าง ก็มีโอกาสสะสมความเชี่ยวชาญไปเรื่อยๆ โดยไม่มีอะไรมากดดัน (เป็น First mover's advantage) แต่ตอนนี้ ถ้าหน้าใหม่ต้องการเข้ามาก็ต้องเนรมิตความเชี่ยวชาญให้ได้ระดับใกล้เคียงกัน ซึ่งเป็นไปได้ยาก (แต่ก็มี เช่น Techible เพียงแต่เรื่องความอุตสาหะต้องรอดูกันยาวๆ ตอนที่เขียนก็เหมือนจะหยุดอัพไปแล้ว) นอกจากนี้ Blognone ก็ได้ใช้เรื่องแบรนด์ป้องกันคู่แข่งหน้าใหม่ไว้อีกชั้นหนึ่ง
  2. ลูกค้ารวมตัวกันต่อรอง - เนื่องจาก business model (ในตอนนี้) เป็น advertising ผู้อ่านไม่ต้องเสียเงิน จึงต่างไปจาก model ที่ลูกค้าต้องเสียเงินซื้อผลิตภัณฑ์ อย่างไรก็ตามยังไม่ค่อยมี ad เข้ามา แต่นั่นนอกประเด็น อิอิ
  3. supplier รวมตัวกันต่อรอง - เช่นกันว่าวัตถุดิบที่ใช้คือข้อมูล ข่าวจากเว็บฝรั่ง ซึ่งปัจจุบันตลาดแข่งขันเต็มที่ มี player มากมาย และไม่เสียค่าใช้จ่ายในการใช้ข้อมูลข่าวสารนั้นๆ
  4. subtitute products - เท่าที่ทราบตอนนี้ยังไม่มี อาจพอนับ multimedia content แบบ DuoCore ได้ แต่ผมมองเป็น complement มากกว่าเป็น substitution
  5. คู่แข่งเดิมในตลาด - Blognone วางตำแหน่งตัวเองเทียบกับ arip และ Manager Cyberbiz ด้วยโมเดลธุรกิจทำให้ไม่มีสงครามราคาก็จริง แต่การชิงฐานผู้อ่านก็ใช้คุณภาพของเนื้อหาเป็นตัวนำ (quality-driven) เพราะมันยั่งยืน
เขียนมาถึงตรงนี้ (บวกด้วยความรู้ที่มีขณะนี้) ผมก็เริ่มรู้สึกว่าโมเดลของ Porter เริ่มล้าสมัยแล้ว ด้วยเหตุผลว่า
  • ธุรกิจที่เป็น non-product คือขายสินค้าหรือบริการที่มันจับต้องไม่ได้ และใช้ business model เป็น Ad เราจะเอาผู้ลงโฆษณาไปไว้ตรงไหน (consumer/supplier?)
  • เทร็นด์ของโลกใหม่ที่ consumer กับ supplier กลับเป็นคนเดียวกัน (User-generated Content) เราจะนำโมเดลนี้มาประกอบได้อย่างไร

1 comment:

Tae said...

พึ่งอ่าน "How Information Gives you Competitive Advantage" กับ "Strategy and the Internet" ของ Porter ใน Harbard Busniess Review จบพอดีเลย พูดถึง Value chain และ five force analysis.. ได้แนวคิดทาง business ดีครับ เป็นอะไรที่ต่างจาก technical มากเลย