27 May 2005

ประชุม

เพิ่งไปเข้าประชุมมางานนึง ได้พบความจริงที่ว่า การดำเนินการประชุมเป็นหนึ่งในสุดยอดศาสตร์นักบริหารเลย ไอ้ประชุมธรรมดาแบบประชุมวิชาการที่คนพูดก็พูด คนฟังก็ฟังนั่นเรื่องจิ๋ว อันที่ยากกว่าคือการประชุมแบบ Brainstorming กลุ่มย่อย ที่คนมา Brainstorm ดันเก่งข้อมูลเยอะเต็มหัวแถมอยากพูดตะหาก

เผอิญการประชุมที่ว่าคงไม่เหมาะนักที่จะเปิดเผย (คือข้อมูลไม่เป็นความลับ แต่การมาเขียนวิจารณ์ผู้ร่วมประชุมคงไม่ดีนัก เพราะเป็นคนดังๆ ในวงการวิชาการหลายคน) แต่ว่าประทับใจที่ประธานเก่งมาก ต้องบาลานซ์กันระหว่าง
  • เวลาที่จำกัด เพราะแต่ละคนมีฐานะการงานใหญ่โต จะให้ประชุมถึง 4 ทุ่มแล้วไปฉลองกันต่อมันคงไม่ใช่
  • ไอเดียมหาศาล ที่แต่ละคนตั้งใจนำเสนอ
  • ข้อสรุปในการประชุม ที่ต้องหาให้ได้ และเจาะจง assign งานให้ผู้ประชุมไปดูแลหลังจากนั้น ไม่งั้นที่เถียงกันมาแทบตายหลายชม. ก็ไม่ได้ประโยชน์อะไรเลย
ประธานงานนี้ทำได้ครับ จากที่ผมไปนั่งฟัง (ยังกิ๊กก๊อกอยู่เลยไปฟังเฉยๆ กับกินขนมฟรี) ก็มีหลายคนทีเดียว ที่บุคลิก วิธีคิด มุมมองเข้าเค้า ซึ่งอนาคตผมก็อยากจะมีโอกาสทำงานกับคนเหล่านี้ ในทำนองเดียวกัน ในอนาคตผมก็อยากให้คนคิดแบบนี้กับผมเหมือนกัน

โลกช่างกว้างใหญ่นัก

26 May 2005

ีBusiness Model

โดยทั่วไปแล้ว ถ้าตามอ่านมาตั้งแต่บทความแรกๆ จะรู้ว่าผมเทิดทูนระบบในองค์กรณ์ที่พร้อมให้องค์กรณ์เิติบโตได้มากกว่า เนื่องจากว่ามันเป็นเรื่องยาก

แต่ในความเป็นจริงแล้วแก่นของธุรกิจมันไม่ได้อยู่ตรงนั้น แต่กลับไปอยู่ที่คำถามพื้นฐา่นที่สุดว่า แล้วคุณจะขายอะไร?

ขายบะหมี่ข้างถนนธรรมดารถเข็นคันเดียว ถ้าอร่อยก็รวยได้ แต่กลับกัน หากขยายตัวกว้างไกลแบบชายสี่หมี่เกี้ยว แล้วคุมไม่อยู่หรือไม่อร่อยก็เจ๊งอยู่ดี

ตรงนี้ผมถือว่าเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้กูเกิลเติบโตมาได้เลยล่ะ ในวันที่เว็บทั้งหลายรังแต่จะเสนอพื้นที่บนหน้าจอคนอ่านให้ลูกค้ากันมากๆ กูเกินเดินมาแล้วบอกว่า เราให้คุณแค่ตัวอักษรไม่ถึงร้อยตัว แต่ผลกลับตรงข้าม เมื่อสมัยแรกๆ นั้นผมอ่านโฆษณาบนกูเกิลโดยไม่รู้ด้วยซ้ำไปว่านั่นเป็นโฆษณา ผลตอบรับของมันช่างดีเยี่ยมจนน่าสงสัยว่ามันคิดได้ยังไง....

เราไม่ต้องมีแนวคิดทางธุรกิจใหม่เแกะกล่องเสมอไปในการที่จะประสบความสำเร็จ หลายๆ ครั้งแล้วการเลียนแบบบางส่วน พร้อมกับเอาความพร้อมที่เราเหนือกว่าใส่ลงไป เอาความชำนาญพื้นที่ หรือตลาดบางส่วน กระทั่งเทคโนโลยีที่คู่แ่ข่งไม่สามารถเข้าถึงได้มาเป็นอาวุธให้เราฆ่าคู่แข่งก็เป็นเรื่องดีเหมือนกัน

ยกตัวอย่างง่ายๆ เช่นตอนนี้ที่ Hutch ถือเทคโนโลยี CDMA1x อยู่ เล่นเอาใครที่อยากเล่นเน็ตความเร็วสูงผ่านมือถือต้องไปอยู่กับ Hutch กันหมด เพราะโมเด็มแค่ตัวละหกพัน.... หรือทรูนั้นเล่าก็อาศัยเครือข่ายโทรศัพท์ของตัวเองมาใช้เป็นเครื่องมือในการบุกตลาดอินเทอร์เน็ต

ความชำนาญเฉพาะด้าน ทำให้เราได้เปรียบมหาศาล เช่นตัวผมเองที่อยู่เกษตรมาสี่ปี จบมาก็รู้อยู่แก่ใจเลยว่าพื้นที่ตรงไหนบ้างที่มีศักยภาพในการเปิดร้านเช่าหนังสือ หรือด้านทำเว็บล่ะ ผมก็รู้ดีว่าเว็บแนวไหนที่น่าจะทำให้ของขายง่ายกว่า หรืออุปสรรค์สำคัญของ e-Commerce เมืองไทยคืออะไร

เหล่านี้ที่ยกมาข้างตน เป็นเรื่องแรกที่ต้องคิดก่อนเลย วอร์เรนต์ บัฟเฟต ระบุไว้เลยว่าอย่าลงทุนในธุรกิจที่คุณไม่เข้าใจตลาดพอ นี่เป็นเหตุผลให้เขาไม่ลุยไปกับกระแสดอทคอม (แต่ก็ยังรวยโคตร...) คุณต้องเข้าใจหนังการง่ายๆ ว่าคุณจะขายอะไร และใครจะซื้อของคุณ แน่นอนว่าก่อนเริ่มทำธุรกิจ การคิดโมเดลธุรกิจไว้มากๆ เป็นแนวคิดที่ดี ทดสอบธุรกิจใกล้เคียงกัน ทำ SWOT Analysis ซักหน่อย แล้วจึงค่อยเลือกอันที่มีความเสี่ยงต่ำสุด

เกิดความบ้าอยากทำธุรกิจ ต้องเขียนเตือนตัวเองไว้.....

Corporare Identity

เขียนบล็อกข้างล่างแล้วไปอาบน้ำ คิดไปคิดมาได้ไอเดียอีกเพียบ มาเขียนเก็บต่อไป

Corporate Identiy หรือภาพลักษณ์องค์กร เป็นอะไรที่ต้องทำพอๆ กับตัว Products ถ้าภาพลักษณ์องค์กรดี การโฆษณาตัว Product ก็ยิ่งทำได้ง่ายขึ้น

ดูตัวอย่าง Apple กับ Google

ผมมี iBook หนึ่งเครื่อง iPod อีกหนึ่ง ถามตัวเองว่าทำไมถึงเลือก Mac แทน PC เกมก็เล่นไม่ค่อยได้
คำตอบที่ได้คือ แมคมันเท่ ซื้อเพราะแค่นี้ล่ะ

ถามต่อไปว่า ทำไมผมถึงรู้สึกว่าแมคเท่
คำตอบคือ เพราะคนเท่ๆ ที่เป็นที่รู้จักในสังคม (เช่น ศิลปิน สถาปนิก นักออกแบบ) ใช้แมคกัน

ทำไมคนเท่ๆ เหล่านั้นถึงใช้แมคล่ะ
ก็น่าจะเป็นเพราะคนเท่กว่า ที่คนเท่ๆ เหล่านั้นนับถือ ก็ใช้แมคมาก่อน

มันก็จะเป็นปัญหา Recursive ไปเรื่อยๆ จนถึงจุดกำเนิดต้นทางที่ว่า
เพราะคนที่จำเป็นต้องใช้แมคสถานเดียวคนแรกๆ (เช่น คนในแอปเปิลเอง หรือจ็อบส์) มันดันเป็นคนเท่น่ะสิ

สรุปก็คือแอปเปิลรู้จุดขายของตัวเองที่ความเท่ (ซึ่งเป็นอะไรที่สำคัญมาก เพราะปัจจุบันไม่ว่าจะเมดอินเยอรมัน เมดอินไทเป หรือเมดแถวๆ เขาคุนลุ้นก็คุณภาพเท่ากัน ที่ต่างไปคือรูปลักษณ์ภายนอก และอิมเมจตะหาก เรื่องนี้วงการแฟชั่นสอนเรามาหลายปีแล้ว) ดังนั้นแอปเปิลจึงทำตัวเองให้เท่ก่อน พอตราแอปเปิลแปลว่าเท่แล้ว iBook ซึ่งเป็น product ที่แปะตราความเท่นี้ มันเลยเท่ตาม (เข้าใจมั้ยเนี่ยเขียนวกวน)

เมื่อภาพลักษณ์ของบริษัทชัดเจนแล้ว สิ่งที่ตามมาอีกคือการโฆษณาแฝงผ่านสื่อ เช่น บทความว่าจ็อบส์กำลังจะเป็นราชาดิจิตอลคนใหม่ใน Fortune สามหน้า มันได้ผล (กับตัวอิมเมจของบริษัท ไม่ใช่ Product) มากกว่าลงโฆษณาแอปเปิลสามหน้าใน Time, Fortune, WSJ รวมกันซะอีก เพราะผู้บริโภคจะมีปฏิกิริยาในเชิงลบต่อโฆษณาแบบตรงๆ ในขณะที่จะแอบซึมซับภาพลักษณ์จากโฆษณาแฝง ผ่านบทความเหล่านั้น ถ้าเป็นศัพท์ในการตลาดเรียก Buzz Marketing มั้ง

ดูอย่าง Dell ก็ได้ เรารู้จัก Dell ในตำราเรียนหรือบทความทางธุรกิจในแง่เป็นผู้นำ Supply Chain ยุคใหม่ มากกว่าตัว product ของ Dell (เช่น Latitude/Inspiron) ซะอีก

ดังนั้นเราต้องเล่นกับสื่อให้เป็น สร้างอิมเมจของตัวบริษัทขึ้นมา มันเป็นข้อได้เปรียบอย่างมากต่อบริษัทที่พัฒนาโปรแกรม และขายของไปวันๆ โดยไม่สนใจ Corporate Identiy

ในระยะแรกผู้บริหารจึงเป็นตัวจักรสำคัญในการสร้าง เพราะมันน่าจะอยู่ในรูป บริษัทของกู == ตัวกู สมมติว่าผมทำอะไรบางอย่างขึ้นมาแล้วดัง ลงไทยรัฐ คนอ่านวันเป็นล้าน ถ้าเราสามารถพรีเซนต์ได้ว่าบริษัทของเรา (หรือตัวเรา) มีแนวคิดที่นำสมัย หรือเชี่ยวชาญในเรื่องไหน (หรืออะไรก็ได้ที่ทำให้คนอ่านรู้สึกดีกับเรา) ต่อจากนั้นไป เมื่อคนคิดถึงเรื่องนั้น ก็จะคิดถึงผมเป็นอันดับแรก จากนั้นก็จะพลอยคิดตามว่าผมทำงานที่ไหน และสุดท้ายก็จะมาถึงการจ้างบริษัทของผมในที่สุด โดยที่ผมไม่ต้องลงทุนทำตลาดอะไรแม้แต่บาทเดียว

การนำเสนอ

เมื่อวานไปสัมนา Thai Linux & XML Community ที่ SWPark มา วิทยากรสามคน เห็นข้อแตกต่างกันชัดเจน

คนที่สองคือคุณดนุพล สยามวาลา เจ้าของ Ice Solution ฟังพี่แกพรีเซนต์มาหลายรอบ เค้าเป็นคนรู้เยอะ แถมมีลีลาในการนำเสนอดี ฟังทีไรก็สนุก

ส่วนคนที่สามคือคุณอะไรไม่รู้ จาก ThaiXML แบบว่าห่วยอะ รู้เยอะก้จริงแต่วิธีการนำเสนอไม่ดี ความประทับใจแรกพบมันก็ติดลบอะดิ นี่ยังดีฟังเป็นความรู้ฟรีๆ ไม่เสียผลประโยชน์อะไร แต่ลองคิดในกรณีไปบรีฟให้ลูกค้าฟัง ในงานที่ต้องการการแข่งขันสูงแล้วล่ะก็ ไม่รอดแน่ๆ

ความสามารถในการพรีเซนต์เป็นคุณสมบัติมาตรฐานที่คนในองค์กรของผม (ถ้ามีนะ) ต้องมี เน้นว่าต้องมี เพราะผมรู้ดีว่าเรื่องพวกนี้มันฝึกกันได้ ขอเพียงเราเห็นความสำคัญ

ตอนเรียนผมสอนหนังสือหน้าคลาสใหญ่ (300+) มาตลอด และเชื่อว่ามันเป็นอะไรที่คุ้มค่ามาก อย่างน้อยความคิดเราเป็นระเบียบ การเชื่อมโยงในหัวเป็นเรื่องเป็นราว มีความสามารถในการถ่ายทอดสิ่งที่ต้องการกับคนอื่นได้ ดังนั้นถ้าผมทำได้ คนอื่นก็ต้องทำได้ด้วย คือถ้ารับเข้ามาก็คงต้องจับเทรนเรื่องพรีเซนต์จริงจังกันซักสามสี่วันเลยล่ะ
  • สไลด์: จุดประสงค์ของสไลด์หรือพรีเซนเตชัน ก็คือการบอกว่า เรื่องนี้คืออะไร (จำกัดความ) มีความน่าสนใจแค่ไหน (เปรียบเทียบกับคู่แข่งหรือตัวอื่นๆ) และถ้าสนใจเพิ่มเติม สามารถหาข้อมูลได้แถวไหน (เว็บลิงก์ หรือคีย์เวิร์ดสำคัญ ให้คนไปกูเกิลได้) เท่านั้น ซึ่งมีคนจำนวนมากคิดว่ามันคือ Text Document ที่ดันอยู่ในแนวนอน แล้วก็พยายามก็อปเอกสารทั้งหน้า หรือข้อความเป็นพรืดใส่ลงไป
  • ที่คิดไว้ในใจ สไลด์หน้านึงยาวได้แค่ 8 บรรทัดเท่านั้น นั่นหมายถึง Bullet 4 อันต่อหน้า (พร้อมคำอธิบาย Bullet ละบรรทัด) ความยาวนั้นไม่ตายตัว แต่เรื่องทั่วๆ ไปก็ไม่น่าจะเกิน 20 แผ่นโดยประมาณ ถ้ายาวกว่านั้นแสดงว่าคุณมีปัญหาในการย่อใจความสำคัญแล้ว
  • ผมให้ความสำคัญกับหน้าตาของสไลด์ค่อนข้างมาก ถึงทุกคนจะไม่สามารถ"ทำ"สไลด์ให้สวยเท่ากันได้ แต่ทุกคนสามารถ"มี"สไดล์ที่สวยเหมือนกันได้ ถ้าดูการพรีเซนต์ของคนในบริษัทใหญ่ๆ อย่าง IBM/Sun จะเห็นว่าสไลด์ดูมืออาชีพกว่าพวกบริษัท SME จอกๆ ที่เราไม่อยากเป็น เรื่องพวกนี้มันเตรียมการกันได้ถ้าคุณเอาใจใส่ จ้างอาร์ตติสก์เขียน Template บริษัทนี่ก็ไม่กี่ตัง แถมยังเกี่ยวพันไปถึง Corporate Identity ที่ต้องทำให้ครบทุกสื่อที่ออกไปอีก
  • ตาราง ชาร์ตต่างๆ สามารถแต่งให้มันดูดีได้ ห้ามมีตารางแบบที่เป็นสาวออฟฟิศหัดเล่น PPT หรือฟอนต์สีรุ้งที่พวกข้าราชการชอบทำใน Word Art โผล่มาเด็ดขาด
  • สิ่งที่ต้องมี คือ ชื่อสไลด์, โอกาสที่มาพรีเซนต์พร้อมลงวันที่, ชื่อคนเขียนพร้อมเมลที่ติดต่อได้, ไลเซนส์ของสไลด์ (ไม่แน่ใจว่า Creative Commons จะเหมาะกับงานเอกสารภายในรึเปล่า) ที่สำคัญคือก่อนคุณพูด คุณต้องมี Archive ของสไลด์นั้นเก็บไว้บนเว็บก่อนพูดเสมอ เพื่อว่าลูกค้า (หรือผู้ที่สนใจ) จะได้ไม่ต้องมาถามถึงอยู่ตลอดว่ามีสไลด์ให้โหลดมั้ย การทำ Archive อาจเป็นของรวมของบริษัทที่เป็นเรื่องเป็นราว แยกคนเขียน แยกวันเวลาชัดเจน
  • สิ่งที่ไม่ควรมีคือหน้า Question? ในแผ่นสุดท้าย ลาวมาก
  • บุคคลิกในการพรีเซนต์เป็นสิ่งสำคัญที่ต้องเกลา บางคนจะมีคำพูดเกะกะที่ติดปากเวลาตื่นเต้น เช่น ก็ นะครับ ดังนั้น etc. ต้องคอยสังเกตและปรับปรุงตอนเทรน
  • ผมแนะนำให้ยืนพรีเซนต์ดีกว่านั่งพรีเซนต์ มันดู Active กว่า และสามารถเล่นท่าทางได้มากกว่า แต่ต้องระวังเคสการยืนบังสไลด์ตัวเองในห้องเล็กๆ และลีลาท่าทางในการยืนด้วย
  • ออกจะลำเอียงไปเล็กน้อย แต่ว่าเอกสารนำเสนอไม่ค่อยมีบทบาทในการแลกเปลี่ยนไฟล์เท่า Text Document ดังนั้นเราควรจะทำเป็น OpenDocument ให้หมด (พร้อมเวอร์ชัน PDF)
  • อีกอย่างที่สำคัญคือหน้าจอ Notebook ของผู้พูดต้องดูอินเตอร์ด้วย ถ้าเอาขึ้นจอใหญ่ดันมีโปรแกรมไม่มี License หรือไฟล์หนังโป๊โผล่มานี่คงอายตาย อย่างน้อยถ้าพูดในนามบริษัท Wallpaper ของโน้ตบุ้คก็ไม่ควรเป็นรูปดารา (ถ้าพูดส่วนตัวมันก็อีกกรณีนึง)
  • เขียนมาถึงตรงนี้ดูเหมือนจะละเอียดไป แต่คิดว่าเรื่องเล็กๆ น้อยๆ เหล่านี้ล่ะ ที่ทำให้บริษัทๆ นึงยังเป็นลูกเต่าต่อไปอีกสิบปี หรือก้าวไปเบียดกับยักษ์ๆ ทั้งหลายได้ มันอยู่ที่ความใส่ใจมากกว่า

24 May 2005

การตลาดภายในองค์กร

วันก่อนคุยกับลิ่ว เรื่องการตลาดภายในองค์กร ทำยังไงเราจะดูแลพนักงานของเราให้ดีเหมือนกับที่เราดูแลลูกค้า เค้าจะได้อยู่กับเรามั่นยืนนาน รักไม่จืดจางหายไปไหน เขียนมาถึงตรงนี้ตกลงกูหมายถึง HR รึเปล่าเนี่ย

แต่อย่างน้อยลิ่วบอกว่า ที่บริษัทมัน (ของผมไม่เรียกบริษัท) ใช้เอ็นจิเนียร์เป็นเซลส์ เพราะจะได้เค้าใจเอ็นจิเนียร์ที่ทำอิมพลีเมนต์ เพราะเป็นเอ็นจิเนียร์เหมือนกัน ไม่ใช่เซลส์ที่มาจากฟิลด์อื่นๆ (เช่น การตลาด) ที่มองเอ็นจิเนียร์เป็นลูกน้อง เลยจิกหัวใช้ไม่เคารพกัน อย่างงี้คนอิมพลีเมนต์เซงงง....

แต่ถ้าเซลส์สวยมันก็ไม่เซ็งอะนะ คนสวยย่อมไม่ผิด

เกี่ยวไรวะเนี่ย

18 May 2005

Wiki

มาทำงานกับฝรั่งเลยได้เห็นความสำคัญของการ document มาก ทำไรไปต้องมาจดไว้ใส่ InternalWiki ทีนี้เจอปัญหาจริงดังนี้

  1. คนไทยนิสัยขี้เกียจเขียน ขนาดกูว่ากูขยันเขียนแล้ว เอาจริงเวลาทำงานเสร็จก็ไม่ค่อยมีใจไปใส่ Wiki เท่าไร
  2. ช่องทางการ Collaborate มีหลายทาง เช่น Mailing List, Bugzilla ทำไมเรา discuss กันใน mailist จบแล้วต้องมาเขียนลง Wiki ใหม่อีกรอบ มีระบบที่เป็นอัตโนมัติมั้ย?
ที่องค์กรใช้อยู่คือ Trac (จริงๆ ไม่ใช่ขององค์กร แต่เป็น Collaboration Site กับบริษัทที่ outsource) มันเป็นการรวม Wiki+bugzilla ยังไม่ได้ลองส่วน Bug

แต่ว่า mailing list มันก็ยังเอามารวมยากอยู่ดี เพราะธรรมชาติ mailist บางทีไว้ติดต่อกับคนนอกด้วย ขณะที่ wiki/trac ใช้กันแต่ภายใน

17 May 2005

Whiteboard

วันนี้คุยไอเดียกับบอส ปรากฎว่าในห้องไม่มีกระดาน ทำให้ขัดใจมาก ยิ่งมาจากสาย Engineer ที่ Flowchart/Mindmap เป็นเรื่องสำคัญแล้วด้วย ความสำคัญของกระดานยิ่งเห็นได้ชัดเมื่อเกิดการประชุม การวาด Diagram ลงกระดาษคงไม่ใช่อะไรที่เวิร์คนัก

เคยไปสัมภาษณ์งานกับ IBM เค้าใช้กระจกแทนไวท์บอร์ด ก็เท่ดีดูไอโซ อย่างห้องแล็บอ.มะนาวเคยไปชะโงกดูก็เห็นเค้าเขียนกระจกหน้าต่างกัน

วันนี้จะมาเขียนไว้แค่ ถ้าเปิดบริษัทตัวเองแล้ว อยากได้ Whiteboard อันหย่ายๆ มากกๆๆ (พร้อมแม่บ้านที่มาคอยลบกระดานปกติไม่มีใครลบให้ด้วย)

ไม่ต้องกระดานไฮเทคแบบเป็นจอที่เอาปากกาลาก สั่งปรินต์ลงกระดาษได้หรอก เอากระดานง่ายๆ นี่ล่ะ แค่ Maintain ปากกาไม่ให้ซีดก็ยากชะมัดแล้ว

15 May 2005

Time to Service และ Availiability of Service

วันนี้ไปเดินห้างแถวบ้านมาเนื่องจากต้องไปรับบัตรเอทีเอ็มที่ขอไว้ ระหว่างที่กำลังรอเพื่อนคู่คิด มิตรคู่บ้านของผมกำลังบริการผมด้วยความอืดสุดขีด เลยเป็นเรื่องที่ต้องจำเอาไว้ว่าจะไม่ให้เกิดขึ้นหากจะทำธุรกิจ

เรื่องแรกคือ Time to Service
การทำธุรกิจในวันนี้ ความเร็วคืิอเรื่องที่พลาดไม่ได้ในโลกธุรกิจ แนวคิดลูกค้าคือพระเจ้านั้นยังใช้ได้ในทุกวันนี้ แต่ต้องเติมด้วยว่า ลูกค้าเป็นพระเจ้าที่ใจร้อนเอามากๆ ประเด็นที่ว่าเมื่อลูกค้ามาถึงจุดบริการแล้ว ใช้เวลาเท่าใหร่ที่จะได้รับบริการคือเรื่องที่ต้องคำนึงถึงตลอดเวลา

แบงค์ที่ผมใช้งาน นั้นนับได้ว่าแย่ในเรื่องนี้เอาเรื่องเลย ด้วยการเข้าไปใช้บริการโดยตรงเกือบสิบครั้งในหนึ่งปีที่ผ่านมา ยังไม่มีครั้งไหนเลยที่ผมได้รับบริการเร็วกว่าครึ่งชั่้วโมง ถือว่าสอบตกอย่างแรง แม้ว่าความเป็นจริงแล้วแบงค์นี้จะมีความสามารถในการ Lock ลูกค้าเอาไว้กับตัวได้ดีมาก แต่การบริการที่แ่ย่เป็นวงกว้างอย่างนี้ก็ไม่เป็นผลดีเลยกับการทำธุรกิจในโลกอนาคต

อย่างน้อยถ้าผมทำธุรกิจ ผมก็บอกได้เลยว่าจะไม่ใช้แบงค์นี้เด็ดขาด.....

Time to Service เข้ามาถึงแม้กระทั่งโลกไซเบอร์ ที่อะไรๆ ก็ดูเร็วไปหมดอยู่แล้ว แต่ก็ยังมีการพัฒนาความเร็วขึ้นไปอีก เช่น 1-Click ของ Amazon และดูเหมือนว่าจะเป็นเรื่องที่แก้ยากอีกยอย่างหนึ่ง

ลองนึกถึงร้านกาแฟเล็กๆ ในอาคารสำนักงาน ทำกันอยู่สองคน จะทำอย่างไรให้ร้านนี้สามารถบริการลูกค้าได้เร็วขึ้น โดยเฉพาะเมื่อลูกค้านั้นมักจะมีช่วง Peak อยู่ไม่นาน แต่นั่นหมายถึงจำนวนคนที่ล้นทะลักเอาทีเดียว

ถ้าแก้ปัญหา Peak Demand ได้ ผมเชื่อว่าธุรกิจอะไรก็รุ่ง......

ธุรกิจที่ผมเห็นว่าแก้ปัญหาได้ดีมากๆ คือ 7-Eleven ที่ทุกวันนี้มักจะมีเคาน์เตอร์ไว้สองช่อง แล้วปิดช่องนึงไว้ตลอด แต่ถ้าคนเริ่มต่อแถว อีกคนจะเข้ามาช่วยระบายคนทันที ระบบนี้ดีมากๆ เพราะแม้แต่สาขาที่คนทะลักอย่างศูนย์ประชุมแห่งชาติสิริกิตติ์ ผมก็ไม่เคยต่อแถวเกินห้านาทีเลย

เพราะฉะนั้น ถ้าทำธุรกิจบริการ เตรียมหาทางแก้ไว้ได้เลย...

อีกเรื่อง Availiability of Service
แปลเป็นไทยคือ ความมีอยู่ของบริการ.... ออกจะแปลกๆ เพราะถ้าทำธุรกิจบริการแล้ว มันต้องมีอยู่แน่ๆ ล่ะ แต่วันนี้เจอมากับตัว

พอดีแวะไปดูเครื่องออกกำลังกายที่กำลังคิดจะซื้อ เจออันถูกใจเข้าจริงๆ ด้วย เลยเข้าไปลองเล่นดูว่ามันใช้ได้มั๊ย

ปรากฏว่ามันออกจะเล็กไปนิด แต่ปรกติเครื่องเล่นพวกนี้มันปรับขนาดได้? มองหาพนักงานซ้ายขวา ไม่มีใครเลย.... แล้วผมก็เดินออกมาอย่างงงๆ เพราะเครื่องพวกนี้มันหนักเอาเรื่อง คงไม่มีใครแบกไปจ่ายเงินที่เคาน์เตอร์แน่ๆ แต่การที่ไม่มีพนักงานมาดูนี่ก็ทำให้คิดไม่ออกว่า แล้วมันจะขายใคร?

เรื่องนี้เอาไปเทียบกับ SuperSport ที่เซ็นทรัลพระรามสองแล้ว พนักงานที่นั่นดีมากๆ ผมแต่งตัวเฉิ่มไปยืนมอง พนักงานเข้ามาพูดคุยทันที แถมชวนให้ลองเล่นดู พอเป็นว่าไม่พอดีก็ปรับให้ แม้ว่าจะไม่ได้ซื้อ เพราะรุ่นเล็กสุดที่มีขายก็ยังแพงเกินไปสำหรับผม แต่ความคิดในหัวกเริ่มสัญญากับตัวเองไปแล้ว ว่า...

รวยเมื่อใหร่จะกลับไปซื้อที่นี่ล่ะ.....


การซื้อใจลูกค้ามีรายละเอียดปลีกย่อยมากมาย ถ้าคิดโมเดลธุรกิจแล้ว คงต้องมาคิดเรื่องอย่างนี้ต่ออีกยาวเลย....

12 May 2005

จดไ้ว้

มีโปรแกรมอยู่สามสี่ตัวที่น่าศึกษาในการตั้งองค์กรณ์ที่ไวต่ข้อมูล แต่ตัวผมเองตอนนี้แม้แต่ Revision Control System ยังใช้ไม่คล่อง เลยคิดว่าต้องศึกษาเพิ่มเติมอีกหลายตัว

ตอนที่ที่อยู่ในรายการก็
TeamWork
Tiny ERP
ERP5

ใครมีบทความดีๆ เอามาฝากกันมั่งนะครับ

10 May 2005

Rendezvous with Valhalla

เคยอ่านการ์ตูนเรื่อง หัตถ์เทวะเทรุ ที่ลงใน KCWeekly มั้ย?

เรื่องเกี่ยวกับรพ. Valhalla ที่รวบรวมเอาหมอสุดยอดฝีมือของญี่ปุ่นมารวมกัน เพื่อทำในสิ่งที่เป็นไปไม่ได้ ชื่อนั้นแปลว่า ที่ๆ เทพสิงสถิตอยู่

ถึงแม้จะยังไม่รู้ว่าจะเปิดบริษัทเกี่ยวกับอะไร แต่ว่าบริษัทที่คนเก่งๆ แบบไม่น่าเชื่อมารวมกัน มันไม่น่าสนุกเหรอ สมมติว่าเป็นบริษัทที่รับแต่งานยากๆ โดยไม่จำกัดสาขา (จะ System, GUI, Algo ก็ไม่เกี่ยง) ปัญหานี้ IBM แก้เองไม่ได้เหรอ ยากเกินไปสำหรับ Sun เหรอ จ้างเราสิ แค่คิดก็มันแล้ว

เคยไปสัมภาษณ์งานที่นึง
พี่เค้าเปิดโอกาสให้ถามกลับ เลยถามพี่เค้าว่า ทำไมถึงอยากได้คนเก่งๆ มาร่วมงาน พี่เค้าตอบแบบได้ใจมากว่า พี่คิดว่าตัวพี่เองเป็นคนเก่ง และก็คิดว่าเข้าใจคนเก่งด้วยกัน ว่าคนเก่งต้องการอะไร
เสียดายนิดหน่อยที่ไม่ได้ทำงานด้วย เนื่องด้วยเรื่องเงื่อนเวลาและสถานที่ แต่จะจำคำนี้ไว้

เคยคุยกับอาจารย์ที่ปรึกษา
อาจารย์บอกว่าถ้าคุณเปิดบริษัทเอง ไม่ต้องกลัวจะแก้ปัญหาทางเทคนิคไม่ได้หรอก ถึงคุณเองจะแก้ไม่ได้ แต่ในที่สุดคุณจะเจอคนที่แก้ปัญหานี้ได้ภายในเวลา 1 ชม. เอง อันที่ยากคือคุมไอ้พวกนี้ให้มันทำงานด้วยกันได้ตะหาก

ถึงมันจะเป็นแผนการระยะยาวพอสมควร (น่าจะซักอีก 5 ปี) แต่ก็อยากให้มันเกิดขึ้น

พวกลื้อที่กำลังอ่านอยู่ ตอนนี้ก็ฝึกตัวเองให้แกร่งๆ เข้าไว้นะ อนาคตอั๊วะต้องการพวกลื้อนะ

(อีกไอเดียนึง เขียนที่บล็อกตัวเองก็อปมาเลยละกัน)

08 May 2005

New Era - New Way of Work#03 - 3-Tier Organization

เรื่องราวของการก่อโครงสร้างในบริษัทนั้น เป็นเรื่องที่ค่อนข้างสำคัญกันทีเดียวในการที่จะสร้างองค์กรณ์ที่มีความเติบโตสูงๆ ขึ้นมาสักิันหนึ่ง ยิ่งจะหาคนที่มีความสามารถด้านนี้นั้น เรียกได้ว่าหายากเอาจริงๆ เรื่องนี้เองทำให้ธุรกิจดีๆ จำนวนมาก มีกำไรสูง แต่ไม่สามารถเติบโตไปไหนได้ ลองนึกถึงร้านอาหารเล็กๆ ร้านหนึ่งที่คนแน่นร้านทั้งวัน แต่ไม่สามารถเปิดสาขาได้ เปิดสาขาใหม่แล้วเจ๊งเพราะคุณภาพด้อยลง ร้านอาหารที่พอจะเห็นทางเติบโตไปได้ก็มีไม่กี่ที่

เช่นเดียวกับธุรกิจ IT ที่ตอนแรกเปิดบริษัทให้คำปรึกษาอะไรสักอย่างขึ้นมา คนเริ่มต้นก็มียอดฝีมือมาห้าหกคนที่ทำงานด้วยกันไำด้ดีมารวมกัน บริษัทก็มีงานเข้า มีกำไร แต่เมื่อบริษัทเพิ่มคนเป็นสามสิบคน กลับเริ่มทำงานลูกค้าเสีย เสียแบรนด์และขาดทุนในที่สุด

โดยทั่วไปแล้ว โมเดลในการทำงานส่วนมากแล้ว ก็จะเป็นลำดับขั้นกันไปเรื่อยๆ ยิ่งคนมาก ก็ยิ่งลำดับขั้นมาก ห้าคนเปิดบริษัท เมื่อจะขยายบริษัท ก็ยกลำดับทั้งห้าขึ้นเป็นผู้จัดการ แล้วมีคนนึงเป็นประธาน เมื่อบริษัทมีหกสิบคน ก็มีหัวหน้าฝ่ายเข้ามา มีหัวหน้ากลุ่มเพิ่มขึ้น

บริษัทขนาดไม่ถึงร้อยคน แต่มีฝ่ายบริการจัดการไปถึง 10 คน ลำดับขั้นในการบริหารไปอีกสี่ห้าขั้น การดำเนินการช้าลง การแก้ไขปัญหาช้าลง ปัญหาในการสื่อสารมากขึ้นจนควบคุมไม่ได้

ต้นเหตุของปัญหาที่แม้จริงของกรณีนี้ ผมเชื่อว่าเกิดจากโครงสร้างบริษัทนั้นไม่ได้ถูกออกแบบมาก่อนทำให้เกิดอาการ Bad Engineered แล้วต้องมานั่ง Re-Engineering กันใหม่อยู่เนืองๆ

ผมเชื่อว่าโมเดลแบบลำดับขั้นนั้นไม่เวิร์ค และจะทำลายความสามารถในการแข่งขันเมื่อบริษัทเติบโตขึ้น ในวันนี้ผมจะเสนออีกโมเดลหนึ่ง ที่นึกเอาไว้ระยะหนึ่งแล้ว

การสร้างโมเดลการบริหารในบริษัทนั้น ทางที่ดีควรสร้างไว้แต่เริ่ม เนื่องจากการปลูกโครงสร้างแบบหนึ่งไว้ จะทำให้เกิดวัฒนธรรมในองค์กรณ์ตามมาด้วย ไอ้อย่างหลังนี่ล่ะที่แก้ยากถ้าปล่อยเอาไว้นานๆ

ผมตั้งชื่อโมเดลที่ผมคิดเอาไว้คือ 3-Tier Model

แวดวงคนเขียนซอฟท์แวร์คงรู้จักกับชื่อนี้กันดีพอควร เพราะเป็นโมเดลที่ใช้กันอย่างหนักในการพัฒนาแอปพลิเคชันในปัจจุบัน คือโมเดล MVC นั่นเอง

ผมออกแบบโมเดลองค์กรณ์ในรูปแบบคล้ายๆ กันเป็นสามชั้น คือ Creative-Implement-Routine ทั้งสามชั้นนนี้จะรวมกันเป็นหน่วยย่อยโดยมีงบประมาณและอำนาจการบริหารเป็นของตัวเอง เรามาดูแต่ละชั้นกันดีกว่า

Creative
ลำดับชั้นสูงสุดในแต่ละหน่วย มีหน้าที่คิด... ความคิดคืองานหลักในชั้นนี้ ยกตัวอย่างหน่วย Development ในชั้นนี้จะเป็น Project Manager/System Anaysis หรือถ้าเป็นฝ่ายขายจะเป็น หัวหน้าฝ่ายขาย เป็นคนที่คิดว่าควรจับลูกค้ากลุ่มไหน

Implement
ลูกน้องคนข้างบน มีหน้าทีทำความคิดของคนข้างบนให้เป็นจริง เช่น โปรแกรมเมอร์ เซลล์ ฯลฯ ชั้นนี้ปรกติแล้วเป็นกำลังหลักในงานของบริษัท จำนวนคนในกลุ่มนี้อาจจะเยอะมากถึงมากที่สุดเอาทีเดียว

Routine
กลุ่มผู้เชี่ยวชาญพิเศษในการทำงานที่ต้องทำซ้ำๆกัน เช่น เขียน Document ส่งลูกค้า เขียนใบเสนอราคา ฯลฯ สารพัดที่เป็นงานซ้ำไปมา ควรจะมีคนกลุ่มหนึ่งที่ทำงานตรงนี้ได้เร็วๆ เข้ามาทำในจุดนี้เพื่อให้สองชั้นบนสามารถทำงานที่ต้องการการปรับตัวมากๆ ได้ดีขึ้น

สามชั้นนี้เมื่อมารวมกันแล้วจะได้หน่วยทำงานขึ้นเป็นหน่วยๆ โดยแต่ละหน่วยติดต่อกันผ่านเครือข่ายการสื่อสารในบริษัททั้งหมด หรือการประชุมก็จะเป็นการประชุมในหน่วยตัวเอง แต่ละกลุ่มมีสิทธิที่จะแบ่งงานในหน่วยตัวเองออกไปให้หน่วยอื่นๆ ช่วยทำ

ถัดจากชั้นการทำงานนี้ขึ้นไปแล้ว จะมีเพียงระดับบอร์ดบริหารซึ่งมีไม่กี่คนเท่านั้น โดยผู้บริหารจะมองหน่วยเป็นภาพรวมๆ ไปเท่านั้น

ความอิสระในหน่วยย่อย เปิดโอกาสให้แต่ละหน่วยมีอำนาจบริหารเต็ม หากมีความพอใจที่จะแยกบริษัท บริษัทแม่ก็ยินดีให้แยกและแบ่งงานออกไปให้เป็นครั้งคราว

ปล. เอาไว้เรื่องที่น้องจ้อนมาตอบไว้ จะมาตอบกลับวันหลังนะครับ

ERP Blog

บล็อกเกี่ยวกับซอฟต์แวร์​ERP

(น่าชวนมาเขียนด้วยจัง)

Documentation

อ่านคอมเมนต์ของ ABZee (ทำไมมึงไม่ตั้งชื่อให้มันเรียกง่ายๆ วะ) เรื่องว่าการประชุมแบบต่อหน้ายังสำคัญอยู่ ถ้าใช้ Jabber นี่อาจเสียเวลากว่ามากได้

ตอบได้เลยว่าจริง แค่นัดเพื่อนสามคนใน Msn ว่าจะไปกินข้าวไหนกัน ชั่วโมงนึงยังคุยกันไม่รู้เรื่องเลย ถ้าคุยต่อหน้าคงแค่สามสี่คำเองมั้ง

แต่ไม่ใช่เหตุผลที่เราจะไม่ทำ Document Automation/Workflow แล้วแต่ศัพท์จะเรียก แต่ความหมายมันเหมือนกัน คือ ทำอย่างไรเราจะทำการ Document คำพูดลมปาก คำเจรจา คำยืนยัน ในการประชุม ในการโทรศัพท์ ในเมล ที่เคยเป็นแค่คำพูดลอยๆ พูดแล้วก็หายทิ้งไปกับอากาศ ให้มันเป็นตัวหนังสือจับต้องได้ จัดเก็บได้

เหตุผลนั้นก็รู้กันอยู่ ว่าการเก็บเอกสารอย่างเป็นระบบส่งผลให้สะดวกกับการค้นหาข้อมูลในภายหลัง ผลดีอื่นคือสามารถนำไป Analyze ต่อได้อีก

เรียนสายคอมพิวเตอร์มา (จริงๆ ก็ทุกสายแหละ) ทุกคนมักจะได้รับการสั่งสอนมาว่า การ Doc เก็บไว้เป็นเรื่องที่สมควร แต่สุดท้ายก็ไม่มีคนทำจริงเพราะขี้เกียจ

คำว่าขี้เกียจเป็นเหตุผลที่ดีมาก ผมเองก็เป็นคนโคตรขี้เกียจเลย (แถมขี้รำคาญอีก) เรื่องที่พูดไปแล้วตกลงกันเรียบร้อย ทำไมจะต้องมานั่งเขียนซ้ำอีก มีประโยชน์อันใด เปลืองแรงงานตาย ซึ่งทุกคนก็คงคิดเหมือนกัน

ทางแก้นั้นมีคนพบแล้ว (แค่เหลือว่าจะฝึกให้เป็นนิสัยได้รึเปล่า) นั่นก็คือ แทนที่เราจะพูดปากเปล่าแล้วมา Doc ทีหลัง ก็เปลี่ยนมาสื่อสารกันด้วยวิธีที่มัน Doc อยู่แล้วดิ จะได้ไม่ต้องทำอะไรซ้ำ Wiki, Blog, Newsgroup, Mailing list, Bugzilla ก็ถือกำเนิดมาด้วยเหตุผลอันนี้ล่ะ

แน่นอนว่าการสื่อสารแบบพบเจอหน้ายังสำคัญอยู่ มันยังมีอะไรเล็กๆ น้อยๆ เช่นกริยาท่าทาง บรรยากาศ อารมณ์ ที่การสื่อสารแบบดิจิตอลทดแทนให้ไม่ได้ ประเด็นก็อยู่ที่ว่าจุดพอดีของมันอยู่ตรงไหน เราสามารถเอามันมาผสมกันได้อย่างเหมาะสมมั้ยตะหาก จุดยากอีกอันก็อย่างที่บอก เราจะฝึกการสื่อสารแบบนี้ให้เป็นนิสัย สำหรับคนทั้งองค์กรที่มีที่มาต่างกันอย่างสิ้นเชิงได้ด้วยมั้ย

จบ (วันนี้ขับรถทั้งวัน เมื่อย)

07 May 2005

Which Groupware?

Ask Ars: Groupware options

- Lotus Notes/Domino - เป็น propietary มากเกินไป ข้างในก็เก่า
- Exchange/Outlook - เราจะใช้ MS?
- Novell Groupwise - Novell is Dead?
- Websphere/Workplace - เป็น Web Base ที่น่าสนใจ แต่แพงสัด
- Novell Hula - เป็น Web Base เฉพาะแค่ Mail/Cal Server?
- Novell iFolder - เป็น Open Source File Sharing บน Mono
- phpGroupware - ยังไม่ค่อยเชื่อใน Webbase
- Kolab - เป็น KDE รัฐบาลเยอรมันจ้างทำ
- Chandler - มันยัง Active อยู่ปะวะ

Todo
- อันที่น่าเอามาลองเล่นอันแรกสุดคือ iFolder ที่มีโหมด Client ให้ใช้ได้เลย (แบบ Server ต้องซื้อของ Novell คิดว่านะ)

05 May 2005

Universal Inbox

จากเรื่อง Work@Home ที่ลิ่วเขียน ใครอ่านตามก็คงนึกถึงโฆษณา Tech Mode ของ GSM Advance ที่ไปนั่งรับเมลอยู่ริมทะเล

ตอนเย็นนี้เพื่อนๆ มากินข้าวด้วย เพื่อนที่ทำงานมาแล้วเดือนนึง (ของกูสามวัน) บ่นว่าเบื่อที่ทำงานแล้ว เพราะงานมันรูทีน พอกลับมากูเลยคิดได้ว่า เรายึดติดกับความหมายของคำว่า "ความมั่นคง" == "งานประจำ" กันไปหรือเปล่า พวกนี้มันคงเป็นโมเมนตัมทางธุรกิจกับทางสังคมที่วิ่งเร็วไม่เท่ากัน ถึงแม้ทำงานที่เป็นคอนแทรกจะสนุกกว่า เงินดีกว่า ไปเที่ยวได้บ่อยกว่า แต่พ่อแม่ของเราคงไม่สบายใจเท่าไรนักในเทอมของ "ความมั่นคง"

ลองตัดแฟกเตอร์เรื่องความจำเป็นทางสังคมที่ยังต้องทำงานที่ขอเรียกว่าเป็นงา นแบบดั้งเดิม (เข้าออฟฟิศ 8 โมง เลิก 5 โมง) ออกไป ถ้าเป็นงานที่ทำเมื่อไรก็ได้ มันจำเป็นต้องมีอะไรบ้าง

อย่างแรกคือการสื่อสารที่เป็น Always On และ Anywhere (ไม่จำเป็นต้องเป็น Everywhere ขอแค่เขตเมืองก็พอ) สมมติว่าทำงานอยู่บ้าน Always On มีให้ใช้จริงแล้วคือ Broadband ที่กลายเป็นสาธารณูปโภคพื้นฐาน ถ้าอยู่ข้างนอกตามไซท์ เกิดเหตุฉุกเฉินเรายังมี GPRS ไว้รับส่งเมลหรือสั่งคำสั่งคำสัญ แต่ GPRS คงไม่เป็นการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพมากนัก ถ้าเกิดว่าต้อง Checkout ซอร์สจาก CVS การมาของ WiMax คงแก้ปัญหานี้ได้

สรุปคือเรื่องช่องทางการสื่อสารไม่มีปัญหามากนัก บริษัทสามารถจ่ายค่า Broadband/GPRS ให้ได้อย่างไม่มีปัญหา

สิ่งที่น่าสนใจกว่านั้นก็คือ ทำยังไงจะรวมเอาวิธีการสื่อสารทั้งหมด (มือถือ, เมล, IM, CVS Checkout/Commit, Document, Wiki, Blog, BugZilla, etc.) ให้เป็นบูรณาการได้ ทำยังไงถึงข้อมูลถึงจะวิ่งจากผู้ใช้แจ้งเข้า Bugzilla, Project Manager Assign ให้โปรแกรมเมอร์, โปรแกรมเมอร์ได้เมลแจ้งทางมือถือหรือเมลตามแต่ความเร่งด่วน, โปรแกรมเมอร์แก้บั้ก, Code ถูก Commit, BugDatabase ถูก Resolve และ Commit Notification กับ Bug Notification ถูกส่งกลับไปยัง Project Manager

แถม Flow ทั้งหมดจะถูกเก็บลง DB ไว้อ้างอิงในอนาคต รวมไปถึง Analyze หาประสิทธิภาพเพื่อการปรับปรุง ทั้งหมดต้องเป็น Automate

การมาของ metadata น่าจะทำให้เรื่องพวกนี้มันง่ายขึ้น ปกติเรามักจะลบ msg แจ้งเตือนทางมือถือทิ้ง ทำยังไงเราจะ group เรื่องเดียวกันในกรณีเดียวกันนี้เข้าด้วยกัน แล้วเก็บไว้ใน Inbox ส่วนตัว (จริงๆ น่าจะเรียก Document Folder) ที่มีทั้ง Issue, Note, Doc และ Code รวมถึง Discussion จะเรียกว่าเป็น Universal Inbox ก็น่าจะได้

โปรแกรมสเกลขนาดนี้เขียนได้มานี่ เอาไปขายแข่งกับ Lotus ได้เลย หรือว่าไปเปิดบริษัทขายของพวกนี้ดีวะ

Todo
  • Define Tools พื้นฐานที่จะต้องใช้ (BugZilla/IssueZilla, Wiki, Blog (API อย่างไร?), etc.)
  • ไปลองเล่น Lotus Notes, Novell Groupwise อะไรเทือกนี้ดู อาจจะได้ไอเดียที่ดีกว่านี้

New Era - New Way of Work#02 - Work@Home

การที่เราขจัดปัญหาการสื่อสารออกไปได้ ไม่ว่าจะด้วยวิธิการใดก็ตาม สิ่งหนึ่งที่เราจะได้ตามมาในทุกวันนี้ คือ การลดความต้องการพื้นที่ในการทำงาน อย่างที่เล่าให้ฟังไปในตอนที่แล้วว่าเพื่อให้การสื่อสารเกิดขึ้นได้ดี เราต้องจ่ายเงินไปเป็นจำนวนมหาศาล แนวคิดองค์กรณ์ยุคใหม่ ควรลดค่าใช้จ่ายตรงนั้นให้มากที่สุดเท่าที่จะมากได้ เนื่องจากมันเป็นค่าใช้จ่ายที่จ่ายแล้วหมดไปทันที และยิ่งกว่านั้น มันยังเป็นค่าใช้จ่ายผูกพัน ลองนึกถึงสัญญาเช่าพื้นที่สำนักงานเพิ่มขึ้นอีกสักสิบตารางเมตร ตารางเมตรละ 400 นั่นคือเดือนละสี่พัน คุณจ่ายไปโดยยังหาเสียเวลาตกแต่ง พร้อมกับหาหนักงานมานั่งอีกเดือน ขณะเดียวกันคุณก็เซ็นสัญญาเช่าเป็นเวลาหนึ่งปี

การทำภาระผูกพันเหล่านี้ทำลายความสามารถในการปรับกลยุทธ์ขององค์กรณ์ลงเรื่อยๆ โดยเฉพาะเมื่อองค์กรณ์เติบโตด้วยความเร็วสูง ภาระผูกพันเหล่านี้จะเป็นสัญญาณอันตรายกับองค์กรณ์แทบทั้งสิ้น หากบริษัทของคุณเติบโตสูงมาก พนักงานจากสิบคนเพิ่มขึ้นเป็นนร้่อยคน การเพิ่มค่าเฟอร์นิเจอร์ พื้นที่ ฯลฯ จะเพิ่มภาระผูกพันที่ไม่จำเป็นให้กับองค์กรณ์มหาศาล ซึ่งโดยทั่วไปแล้วมันก็ไม่มีผลเสียอะไรมาก หากไม่เกิดวิกฤติกับองค์กรณ์

หากใครเคยได้อ่าน Only the Paranoid Survive จะได้รับแนวคิดมาอย่างหนึ่ง คือ ธุรกิจทุกอย่างนั้น ต้องพบภาวะวิกฤติใหญ่หลวงเสมอๆ เมื่อเวลาผ่านไประยะหนึ่ง โดยผู้เขียนเรียกช่วงเวลานั้นว่า 10X

10X คือจุดวัดความสามารถในการดำรงค์อยู่ขององค์กรณ์ มันเป็นเรื่องง่ายที่มีคนๆ หนึ่งคิดสินค้าเจ๋งๆ ออกมาได้ แล้วขายดี เขาเพิ่มกำลังผลิต เพิ่มพนักงาน สร้างตึกออฟฟิศใหม่ ทันใดนั้นก็เกิดวิกฤติ วิกฤตินี้เองจะกวาดล้างเอาองค์กรณ์ที่ไม่สามารถปรับตัวได้ออกไปจากตลาด และแบ่งส่วนแบ่งที่เหลือให้กับผู้อยู่รอด การอยู่รอดต่างหากที่สำคัญ ไม่ใช่การเติบโต

การสื่อสารที่ดี ช่วยให้องค์กรณ์เพิ่มความสามารถในการรับมือวิกฤติได้ดีขึ้นมหาศาล ผมกำลังวาดภาพถึงบริษัทไอทีแห่งหนึ่ง ที่พนักงานทุกคนเชื่อมต่อถึงกันด้วยเครือข่าย GPRS/EDGE ทุกคนสื่อสารกันได้ไม่ว่าอยู่ที่ใด เครือข่าย VPN ทำให้ทุกคนเข้าถึงทรัพยากรณ์ในบริษัทได้เหมือนนั่งออฟฟิศ ทุกคนออนไลน์เครือข่าย IM ภายในของบริษัทด้วยโปรแกรม Jabber โดยมีข้อบังคับเพียงว่าต้องออนไลน์ตั้งแต่ บ่ายโมงถึงสี่โมงเย็นเท่านั้น ทุกคนเขียน Blog ภายในบริษัท ทุกเรื่องตั้งแต่เรื่องส่วนตัวไปจนถึงเรื่องงาน เรื่องส่วนตัวนั้น บริษัทลงทุนให้ในการสร้างเว็บให้กับโลกภายนอก ส่วนเรื่องงานนั้นเข้าถึงได้จาก Intranet เท่านนั้น

วงรอบการทำงานของบริษัทจะต่างออกไปจากบริษัทเดิมๆ ที่เคยมีมา

แปดโมงเช้า ท่านประธาน กับเลขา และประชาสัมพันธ์เข้าทำงานในออฟฟิศขนาด 7 x 7 เมตรใจกลางเมือง ทั้งออฟฟิศมีเพียงโต๊ะรับรองและห้องประชุมเท่านั้นเอง คนเข้าทำงานในบริษัทไม่เคยเกินสิบคนต่อวัน

แปดโมงครึ่ง ประธานเปิดโปรแกรม RSS Reader มันแสดงรายการ Blog ที่เกี่ยวกับงานของพนักงานทั้งสองร้อยคนขึ้นมา โดยเรียงตามตำแหน่งของผู้เขียน ประธานเลือกอ่านเฉพาะที่ผู้เขียนเป็นผู้จัดการขึ้นไปซึ่งมีเพียง ยี่สิบคน

เก้าโมง ผู้จัดการคนหนึ่งของบริษัทออกจากบ้าน ตรงไปหาลูกค้า เขาเปิดโน๊ตบุ๊ตเพื่อพูดคุยกับลูกน้องถึงกลยุทธ์ในการดึงลูกค้าคนนี้เข้ามา ขณะนั้นเซลล์ที่เป็นลูกน้องของเขาเพิ่งตื่น และคุยกันผ่านจากโปรแกรม Jabber จากที่บ้าน

สิบโมง การประชุมกับลูกค้าเริ่มต้นขึ้น โปรแกรมเมอร์คนแรกของบริษัทตื่นขึ้นมา เขาอ่าน Blog ของเพื่อนร่วมทีมทันที และพบว่าโมดูลของเพื่อนคนหนึ่งเสร็จเร็วกว่ากำหนด และได้ Commit เข้า CVS ไปแ้ล้ว เขาจึง Check Out โมดูลนั้นออกมา แล้วเริ่มเีขียนส่วนต่อไปทันที

บ่ายสอง ผู้จัดการคนเดิมแจ้งข่าวว่าได้รับงานจากลูกค้าแล้ว และขอให้กันโปรแกรมเมอร์จำนวนสิบคนเพื่อรับงานใหม่ โปรแกรมเมอร์จำนวนร้อยห้าสิบคนของบริษัทที่กำลังทำงานอื่นอยู่ หากคิดว่างานของตนใกล้เสร็จแล้ว และสนใจจะทำงานนี้ สามารถคลิกแจ้งระบบเพื่อรับงานไ้ด้ทันที

สี่โมง ทีม Program01 ถ่ายทอดการออกแบบโปรแกรมที่เพิ่งคุย Requirement จากลูกค้าเสร็จ เพื่อให้โปรแกรมเมอร์ในทีมได้รู้งานของตน มีการสอบถามสดผ่านทางโปรแกรม Jabber หร้อมกับเก็บการถ่ายถอดไว้ใน Media Server ของบริษัท ห้าโมง ประธานและพนักงานในออฟฟิศทั้งหมดกลับบ้าน

ตีสาม โปรแกรมเมอร์คนสุดท้ายของบริษัทหลับ.....

สองปีผ่านไป บริษัทขยายขนาดเป็น สี่ร้อยคน ส่วนออฟฟิศนั้นขยายขนาดขึ้นเป็น 7x14 เมตร เพราะเช่าห้องข้างๆ มา เพื่อเป็นห้องประชุมเพิ่มเติม และห้อง Server ที่ย้ายมาจากเดิมที่ Co-Location กับ ISP แห่งหนึ่ง ในความเป็นจริงแล้ว ไม่มีทางที่พนักงานทั้งหมดจะยัดเข้าไปในออฟฟิศของบริษัทได้เลย

พนักงานที่เพิ่มขึ้นกระจายตัวอยู่ทั่วประเทศ ใครจะรู้ได้ว่าโปรแกรมเมอร์คนไหนเขียนโปรแกรมอยู่บนดอยอ่างขาง หรือกลางหมู่เกาะสุรินทร์ หรือคนไหนหนีไปเที่ยวฮ่องกง?

พนักงานที่ทำงานใออฟฟิศยังคงมีจำนวนเท่าเดิมจากสองปีก่อน......

New Era - New Way of Work#01

พูดถึงเรื่องการทำงานในยุคต่อไปแล้ว ผมเชื่อว่าบริษัทในยุคต่อๆ ไป ต้องมีความสามารถเพิ่มขึ้นหลายๆ อย่างเลยทีเดียว ที่ว่าเพิ่มขึ้นนั้น เพราะแต่เดิม เรามักเชื่อกันว่าโมเดลธุรกิจนั้น เป็นสิ่งแรกที่เราจะต้องมีในการที่เราจะประสบความสำเร็จ

เมื่อก่อน ถ้าเราจะตั้งบริษัท คำถามแรกคือ เราจะขายอะไร

แต่ในยุค IT นี้ การพึ่งพาเพียงสินค้าดูเหมือนจะไม่เพียงพอเอาเสียแล้ว เพราะสิ่งที่คุณทำได้ในวันนี้ จะมีคนทำได้ในอีกหกเดือนข้างหน้า อีกไม่เกินปี มันจะกลายเป็นของแจกฟรี!!!

สิ่งที่คุณต้องการในโลกธุรกิจ คือการเคลื่อนตัวที่เร็ว บริษัทที่คล่องตัว ขยายตัวรองรับความต้องการได้ในเวลาอันรวดเร็ว หดตัวกลับได้เมื่อมีความจำเป็น ปรับเปลี่ยนโครงสร้างได้ในเวลาสั้น.....

สิ่งที่เราจะประสบทันทีในการปรับขนาดและกลยุทธ์อยู่ตลอดเวลาคือ การสื่อสาร

การสื่อสารในองค์กรณ์ เป็นเรื่องสำคัญมากในการทำงานยุคต่อๆ ไป

ในวันนี้ องค์กรณ์ต่างๆ แม้แต่บริษัทเทคโนโลยีำจำนวนมากยังปรับตัวไม่ได้ เขาแก้ปัญหาการสื่อสาร ด้วยการนำพนักงานจำนวนมากมานั่งในออฟฟิศ แล้วให้ทำงานร่วมกันในนั้น เพื่อสะดวกต่อการสื่อสาร เมื่อปัญหาสุกงอมถึงจุดหนึ่ง เขาตัดสินใจทำลายปัญหา ด้วยการให้ทุกคนหยุดทำงาน แล้วทำการประชุม

สิ่งที่เกิดขึ้นจากการแก้ปัญหาแบบง่ายๆ เช่นนี้คือ ความสามารถในการแข่งขัน เพราะทุกคร้งที่แก้ปัญหา นั่นคือการเพิ่มต้นทุนเข้าำไปในเนื้องาน ลองนึกถึงค่าใช้จ่ายที่จะนำพนักงานคนหนึ่งมานั่งในออฟฟิศ นั่นคือพื้นที่ 4-6 ตารางเมตรต่อคน ด้วยค่าเช่าตารางเมตรละ 400 บาทต่อเดือน ค่าจอดรถอีกเดือนละ 1200 บาทต่อเดือน พนักงานเองต้องออกค่าโสหุ้ยในการเดินทาง แต่งตัว ฯลฯ ประมาณ 2-3000 บาทต่อเดือน ลองมาดูการประชุมกันบ้าง เราประชุมกันสองครั้งต่อเดือน ครั้งละสามชั่วโมง ค่าจ้างพนักงานนั้นชั่วโมงละร้อย รวมเป็นหกร้อยบาทต่อคนต่อเดือน

บวกไปบวกมา เราจ่่ายไปกว่าเจ็ดพันบาทต่อคน ต่อเดือน เพื่อแก้ปัญหาการสื่อสาร ลองคูณโครงการขนาดสิบคน สามเดือนดู มันกลายเป็นเงิน สองแสนกว่าๆ ได้อย่างไม่น่าเชื่อ!!!

เรากำลังต้องการหนทางใหม่ๆ ในการแก้ปัญหาเดิมๆ

เราต้องการการสื่อสารที่ดีขึ้น....

ผมเองเชื่อว่า Blog คือคำตอบของการสื่อสารยุคต่อไป แทนที่เราจะสร้างแบบฟอร์มเอกสารอันน่าเบื่อ ให้พนังงานเติมไปหลับไป ยุคต่อไปในการทำงานคือความไร้รูปแบบ

ไร้รูปแบบในการทำงานเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการสื่อสาร

แทนที่เราจะคงระเบียบในการออก เอกสารไว้ เราปล่อยให้พนักงาน สื่อถึงสิ่งที่ได้ทำ ปัญหาที่เกิดขึ้น ด้วยภาษาง่ายๆ เล่าตั้งแต่ ส้วมที่ออฟฟิศเต็ม ไปจนถึง Compiler ตัวดีดันมีบั๊ก สิ่งเหล่านี้เป็นสิ่งที่ิองค์กรณ์ยุคเก่าๆ ยอมรับไม่ได้ เพราะเอกสารทั้งหมดจะกระจัดกระจาย ข้อมูลจะไม่สามารถนำมาใช้งานได้

แต่ขอขอบคุณกูเกิล ในยุคนี้เราได้ความคิิดใหม่ Search, dont' Sort

แทนที่จะให้พนักงานมาปวดหัวว่าจะัหาแบบฟอร์มจัดจ้างรถสูบส้วมได้ที่ไหน เราปล่อยให้เอกสารชิ้นหนึ่ง หลุดเข้าไปในระบบของบริษัท ระบบ AI จะมองเข้าไปที่ Blog ของพนักงานคนหนึ่งที่มีหัวข้อว่า "เห้ย ส้วมเต็ม" แล้ว Alert ไปยังคนที่น่าจะเกี่ยวข้องทันที



บทความนี้มีสามส่วน
-Communication
-Work@Home
-3-Tier Organization

04 May 2005

Document Workflow

เค้าพูดถึงการเอา IT มาใช้ในองค์กรกันใหญ่ ในวิชา IT ยิ่งชัด

ถ้าเปิดบริษัทใหม่ มันก็สมควรที่เราจะเริ่มต้นด้วย IT Infrastructure เลย โดยเฉพาะ Document Workflow ซื้อ Notes ได้ก้ซื้อเลย

ปัญหามีอยู่ว่า ถ้าบริษัทห้าคนสิบคน การทำ Electronics Workflow จะคล่องตัวสู้กระดาษธรรมดาได้มั้ย มันก็ไม่น่าจะได้ แต่เพื่ออนาคตของบริษัทที่ใหญ่โตขึ้นแล้ว เราควรสร้างวัฒนธรรมในการรับสิ่งใหม่ๆ และระบบที่คล่องตัวตั้งแต่แรกเริ่มมากกว่าอยู่ดี

นอกจาก Document Workflow มันก็ต้องคิดไปถึงระบบ Authentication อีกด้วย การใช้การ์ดรูดหรือแสกนนิ้วมันก็เท่ดี แถมควบคุมง่าย แต่พนักงานจะเสียความรู้สึกอิสระไปหรือเปล่า ยิ่งพวกพนักงานบ้าๆ แบบแฮกเกอร์ที่มันทำตัวไร้สาระ แต่ว่ามีประโยชน์อย่างสูงต่อองค์กร จะรักษาไว้อย่างไร

บริษัทของผม (1)

อยากได้ลูกน้องที่เรื่องเทคนิคมันเก่งๆ เ้พราะเราจะทำบริษัทคอมจริงจัง (แต่ยังไม่รู้จะทำเกี่ยวกับอะไร เป็นพิเศษนะ) ที้นีเพราะว่าเราก็เก่งเหมือนกัน ก็ย่อมเข้าใจว่าคนเก่งมันอยากได้อะไร (เออแม่งชมตัวเองดีว่ะ)

อันดับแรกวัฒนธรรมในการทำงานต้องเข้าใจความติสท์ของแฮกเกอร์ แบบว่ามันจะโผล่มาบ่ายสามก็ช่างมันขอให้งานเสร็จ แต่จะไปหลุดขนาดไม่ต้องมาเลยมันก็ไม่ได้ เพราะว่าเราเองก็อยากทำบริษัทที่ออฟฟิศหรูๆ ไม่บ้านๆ ดูโปรเฟสชันแนลด้วย ดังนั้นต้องหาความลงตัวระหว่างโปรแกรมเมอร์กับผู้จัดการที่เหมาะสม ซึ่งมันยากมาก หัวข้อนี้เก็บไว้ก่อนเดี๋ยวลืม หลังๆ ค่อยมาหากันว่าจุดบาลานซ์อยู่ตรงไหน

อันดับสอง ออฟฟิศต้องสวยหรู คือตอนไป IBM ก็แบบว่า เฮ้ยทำไมมันทำได้สวยขนาดนี้วะ น่าไปนั่งจัง การที่ออฟฟิศหรูมันเป็นการดึงดูดลูกค้าที่มา หรือบริษัทร่วมสัญญา รวมไปถึงลูกน้องด้วย ดังนั้นถ้าทำจริงอย่าไปเสียดายงบประมาณ เลือกทำเลใจกลางเมือง (ไม่ต้องขนาดสีลมสาธรก็ได้ แต่ก็อย่าบ้านนอกเกิน) จ้างอินทีเรียร์ดีไซน์ให้เต็มที่ นอกจากหรูแล้วไอ้โซนโปรแกรมเมอร์มันนอนๆ ต้องทำให้อบอุ่น สิงสถิตย์ได้ยามค่ำคืน มีห้องน้ำ น้ำเย็น การ์ตูน (กูจะสมัครสมาชิกบูมแม่งเลย) เกม (ตอนนั้นมีเงินแล้ว PS3, Xbox 2 อะไรพวกนี้ซื้อมาให้หมด) ไม่ต้องห่วงว่ามันจะเล่น เพราะเราก็เล่น policy เรื่องความสนุกเป็นอะไรที่ต้องส่งเสริม เพราะว่าความสร้างสรรค์เป็นลูกของความสนุก (ดูอย่าง Pixar หรือ Google ที่มันเล่นบอร์ดในที่ทำงาน หรือวาดกำแพง)

อันดับสาม ภาพลักษณ์ของบริษัทต้องดีมาก ตรงนี้ล่ะอันยาก เป็นเรื่องของ brand building ทำไมเราอยากทำกับ Apple, Google, MS หรือถ้าเอาง่ายๆ ทำไม IBM, Sun ถึงฟังดูดีกว่าบริษัท Software House ทั่วไป ก็เป็นเพราะแบรนด์มันติดหูน่ะสิ การนี้ต้องไขว่คว้าความสำเร็จจากสื่อ ทำตัวให้เป็นบริษัทใหม่ที่เท่ และประสบความสำเร็จ ประการสำคัญคือต้องมีคนที่เป็นฮีโร่เด่นขึ้นมา แบบว่าบริษัทนี้==ตัวกู (เหมือน jobs, gates) ที่มีคาแรกเตอร์ชัดเจน (เหมือนกับมูรินโย่) ให้ผู้คนจดจำได้ ต้อง Expert ไปในทางที่สำคัญๆ ชนิดที่ว่าออกทีวีเรื่องนี้ต้องเรียกได้นี่ไป (เหมือนอ.ภุชงกับกริด) ไอ้คนนี้ไม่จำเป็นต้องเป็นเราเองก็ได้ แต่จะหาคนแบบนั้นเจอได้ง่ายๆ งั้นเหรอ มันคงยากเหมือนกัน

บล็อกสำหรับคนคิดการใหญ่

จะเอาไว้จดไอเดียทำบริษัทในอนาคต เดี๋ยวลืม ใครอยากเขียนก็ติดต่อมานะ กูรับหมด